მიმდინარე პროექტები

ადამიანებში ნაწლავური ინფექციების გამომწვევი საკვებისმიერი და წყლისმიერი ბაქტერიული პათოგენების შესწავლა

მსოფლიოს ჯანმრთელობის დაცვის ორგანიზაციის (WHO) მონაცემების მიხედვით ყოველწლიურად მთელს მსოფლიოში დაახლოებით 2 მილიარდი ადამიანი ავადდება ნაწლავური ინფექციებით. საკვებითა და წყლით გავრცელებადი პათოგენები წარმოადგენენ დაავადებისა და სიკვდილიანობის წამყვან მიზეზს და იწვევენ დაახლოებით 1.8 მილიონამდე ადამიანის სიკვდილს ყოველწლიურად. აღნიშნული პრობლემიდან გამომდინარე, განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ნაწლავური ინფექციების გამომწვევი ბაქტერიული პათოგენების მიკრობიოლოგიური და მოლეკულურ ბიოლოგიური კვლევა. ერთ-ერთ მთავარ საკვებითა და წყლით გავრცელებად პათოგენებს წარმოადგენენ Salmonella-ს, პათოგენური Escherichia coli-ს და Shigella-ს სხვადასხვა სახეობები.
NCDC-ს მონაცემების მიხედვით საქართველოში ყოველწლიურად საშუალოდ აღირიცხება ნაწლავური ინფექციების 60 000-მდე შემთხვევა, მათ შორის, სავარაუდო ინფექციური წარმოშობის დიარეების - 30 000-მდე შემთხვევა.
საკვებისმიერი და წყლისმიერი პათოგენების მონიტორინგი და კონტროლი ხელს შეუწყობს მათი სიხშირის შემცირებას გარემო არეში, რაც თავის მხრივ, შეამცირებს ადამიანებში აღნიშნული პათოგენით გამოწვეული დაავადებების გავრცელების რისკს. აღნიშნული პათოგენების ადრეული იდენტიფიკაცია მეტად მნიშვნელოვანია სწრაფი და ეფექტური მკურნალობისთვის.
ანტიბიოტიკების მიმართ ბაქტერიული შტამების სპეციფიკური რეზისტენტობის გათვალისწინებით, ანტიმიკრობული პრეპარატების მიმართ მგრძნობელობის განსაზღვრა ძალზე მნიშვნელოვანია პათოგენების მონიტორინგისთვის და შეიძლება გამოყენებული იქნას როგორც საჭირო ეპიდემიოლოგიური მარკერი აღნიშნული ბაქტერიებისათვის. წარმოდგენილი პროექტის მიზანია როგორც კლინიკურ სინჯებში, ასევე საკვებ პროდუქტებში (ხორცი, კვერცხი) და წყლის სინჯებში ნაწლავური ინფექციების გამომწვევი ბაქტერიული პათოგენების იდენტიფიკაცია და მათი ანტიბიოტიკების მიმართ გრძნობელობის განსაზღვრა.
ამ მიზნის მისაღწევად განხორციელდება შემდეგი აქტივობები:
1. კლინიკურ სინჯებიდან ნაწლავური ინფექციების გამომწვევი ბაქტერიული პათოგენების გამოყოფა და იდენტიფიკაცია მორფოლოგიური, ბიოქიმიური და სეროლოგიური მეთოდების გამოყენებით;
2. საკვებ პროდუქტებში და წყლის სინჯებში ნაწლავური ინფექციების გამომწვევი კულტურების იდენტიფიკაცია მორფოლოგიური, ბიოქიმიური და სეროლოგიური ტესტების გამოყენებით;
3. ნაწლავური ინფექციების გამომწვევი კულტურების ანტიბიოტიკორეზისტენტობის პროფილების განსაზღვრა.

\

 

გენის ექსპრესია როგორც მეტასტაზის განვითარების რისკ-ფაქტორი

ონკოლოგიური დაავადებები და მათი მკურნალობა ჯანდაცვის პრიორიტეტული საკითხია. ონკოლოგიურ დაავადებათა განვითარებისათვის კრიტიკული გენები გამოვლენილია, თუმცა მეტასტაზებისა და რეციდივების განვითარებაზე პასუხისმგებელი გენები დღემდე არ არის განსაზღვრული.
FOXP3 (Forkhead box protein P3) გენი ერთ-ერთი კანდიდატია. სიმსივნურ უჯრედებში აღნიშნული გენის ექსპრესია კვლევებით დადგენილ ფაქტს (Ebert et al., 2008; Karanikas et al., 2008; Takenaka et al., 2013) წარმოადგენს. FOXP3 გენი X ქრომოსომის მოკლე მხარში არის ლოკალიზებული. ის ტრანსკრიფციულ ფაქტორს აკოდირებს და ექსპრესიის რეგულაციის რთული მექანიზმებით ხასიათდება. სიმსივნურ უჯრედებში აღნიშნული გენის ექსპრესია მარეგულირებელი  T უჯრედების Tregs-ებად ტრანსფორმაციის გზით (Liyanage et al., 2006; Li et al., 2007; Yuan et al., 2011) იმუნოსუპრესიის განმაპირობებელ ერთ-ერთ ფაქტორს (Hinz et al., 2007; Cuncha et al., 2012; Waight et al., 2015) წარმოადგენს. ცნობილია, რომ სიმსივნურ ქსოვილში Tregs უჯრედების არსებობა არაკეთილსაიმედო პროგნოზთან არის ასოცირებული (Adeegbe et al., 2013; Ondondo et al., 2013; Sahin et al., 2013).
მეტასტაზირების მოლეკულური მექანიზმების თვალსაზრისით ასევე მნიშვნელოვანია SOX2 და OCT4 გენების ინტენსიური ექსპრესია სიმსივნურ უჯრედებში (Xu et al., 2017; Ayob et al., 2018). აღნიშნული გენები ღეროვანი უჯრედების სპეციფიური გენების ჯგუფს მიეკუთვნება. მათ პროდუქტებს ტრანსკრიფციული ფაქტორები წარმოადგენს, რომელთა აქტივობა ემბრიონული განვითარების ნორმული მიმდინარეობისათვის და სხვადასხვა ქსოვილების ფორმირებისათვის არის მნიშვნელოვანი. ამდენად, სიმსივნურ ქსოვილში SOX2 და OCT4 გენების ექსპრესია კიბოს ღეროვანი უჯრედების კონცეფციასთან კორელირებს, რომლის თანახმად ნეოპლაზიური ზრდა ნორმული ქსოვილის განახლების პროცესის ანალოგიურია და კიბოს ღეროვანი უჯრედების სტიმულირებით არის განპირობებული. მით უფრო, რომ ამ უკანასკნელთა სიმსივნურ ქსოვილში არსებობა კვლევებით დადასტურებულია (Batle, 2017).
ყოველივე ზემოაღნიშნულის საფუძველზე შეიძლება ვივარაუდოთ, რომ FOXP3 გენის ინტენსიური ექსპრესია მეტასტაზის განვითარების მოლეკულურ წინაპირობას წარმოადგენს და სიმსივნურ ქსოვილში FOXP3 გენის ექსპრესია:

  1. განაპირობებს SOX2 და OCT4 გენების აქტივაციას;
  2. კორელირებს პროლიფერაციულ აქტივობასთან.

პროექტის მიზანს ზემოხსენებული სამეცნიერო ჰიპოთეზის ექსპერიმენტულად დადასტურება წარმოადგენს.     

 

მეხსიერებისა და დასწავლის პროცესებში ბაზალური მსხვილუჯრედოვანი ბირთვის მნიშვნელობის კვლევა ქცევით, სტრუქტურულ და მოლეკულურ დონეზე

წარმოდგენილი პროექტის მიზანია იმუნოტოქსინებით NBM-ის (ბაზალური მსხვილუჯრედოვანი ბირთვის)   ქოლინერგული და GABA-ერგული ნეირონების დაზიანების მქონე და საკონტროლო (ცრუოპერირებული) ჯგუფის ცხოველებში მეხსიერების სხვადასხვა ფორმის და დასწავლის პროცესების კვლევა, ასევე, NBM–ის საპროექციო ქერქულ უბნებში მეხსიერების დეფიციტთან ასოცირებული სტრუქტული ცვლილებებისა და ნეიროტრასმიტერთა მარკერების (ქოლინერგული - α7 nAChRs და M1 და გლუტამატერგული GluN2B სუბერთეულის შემცველი NMDA რეცეპტორების ექსპრესიის) ცვლილებების იდენტიფიცირება.
მულტიდისციპლინური კვლევა სისტემურ, სტრუქტურულ და მოლეკულურ დონეზე ქმნის წინაპირობას მეხსიერების პროცესებში ბაზალური წინატვინის მამოდულირებელი ფუნქციის  შესახებ ახალი ინფორმაციის მიღებისათვის და  გვაძლევს შესაძლებლობას გამოვლინდეს კაუზალური კავშირები ბაზალურ წინატვინს, მის საპროექციო უბნებში შიგა ნერვული ქსელების ფუნქციასა და მეხსიერებისა და დასწავლის პროცესებს შორის. მეხსიერებაზე ბაზალური წინატვინის  მამოდულირებელი მექანიზმების შეცნობა, ასევე მეხსიერების იმ ასპექტების განსაზღვრა, რომლისთვისაც მნიშვნელოვანია ეს სისტემა ხელს შეუწყობს მეხსიერების ფუნდამეტური ნეირობიოლოგიური მექანიზმების შეცნობას და ნეიროდეგენერაციული დაავადების მქონე პაციენტებში მეხსიერების გაუმჯობესებისათვის ახალი სტრატეგიების განსაზღვრას.

 

ინტერიქტალური  ემოციური  მდგომარეობა  და  ეპილეფსია

ტემპორალური წილის ეპილეფსიის მქონე ავადმყოფთა უმრავლესობას აღენიშნება ინტერიქტალური  ემოციური  ქცევითი  დარღვევები,   აღნიშნულ პროექტში ემოციური დარღვევების განვითარება, გამოვლინება და ნეირონული სუბსტრატი შესწავლილი იქნება , ისეთ ცხოველურ მოდელზე, როგორიცაა `კინდლინგი”  (ცხოველური მოდელი, რომელსაც ტემპორალური წილის ეპილეფსიის შესასწავლად იყენებენ ) . ჩვენი ვარაუდით, ემოციური დარღვევები შესაძლოა ის ინსტიქტური ქცევითი აქტებია, რომლებიც ანტიეპილეფსიურ ნეიროფიზიოლოგიურ  მექანიზმებს  ჩართავს..მიღებული შედეგებით ექსპერიმენტულად  დამტკიცდება , რომ ინტერიქტალური ემოციური ქცევა ის ენდოგენური შესაძლო მექანიზმია, რომელიც ანტიეპილეფსიური ეფექტით  ხასიათდება.



თსა- სამეცნიერო-კვლევითი გრანტი

მიმდინარეობს განაცხადების მიღება სამეცნიერო კვლევითი საგრანტო კონკურსის ფარგლებში, რომელსაც ახორციელებს თსა-ს სამეცნიერო-კვლევითი დეპარტამენტი.

კონკურსში მონაწილეობის მიღება შეუძლია სამეცნიერო საქმიანობით დაკავებულ ნებისმიერ პირს. ამასთან, სამეცნიერო ინტერესის გამოხატვა შეუძლიათ თსა-ს როგორც ქართულენოვანი, ასევე ინგლისურენოვანი ფაკულტეტის სტუდენტებს.

თსა-ს სამეცნიერო-კვლევითი დეპარტამენტი მიესალმება კვლევებს როგორც მედიცინის ბაზისურ და კლინიკურ მიმართულებებში, ასევე ჯანმრთელობის შემსწავლელ სხვა დისციპლინებშიც.

პროექტის ფარგლებში შესაძლებელია როგორც სრული, ასევე ნაწილობრივი დაფინანსება.

საპროექტო განაცხადების განხილვა მიმდინარეობს მთელი წლის განმავლობაში, უწყვეტ რეჟიმში.

დამატებით ინფორმაციისათვის იხილეთ ბმულიან მოგვწერეთ: research@tma.edu.ge




მიზნობრივი კვლევებისა და განვითარების სახელმწიფო გრანტი

შოთა რუსთაველის ეროვნული სამეცნიერო ფონდი საქართველოში მეცნიერების ხელშეწყობისა და განვითარების მიზნით აცხადებს სახელმწიფო საგრანტო კონკურსს მიზნობრივი კვლევებისა და განვითარების ინიციატივის პროგრამის ფარგლებში.

კონკურსის პრიორიტეტულ მიმართულებად მოიაზრება ბიოტექნოლოგიები და სიცოცხლის შემსწავლელი მეცნიერებები.

განაცხადების მიღება წარმოებს 2017 წლის 1 მაისიდან 1 ივნისის ჩათვლით.

აკადემიური პერსონალის მხრიდან დაინტერესების შემთხვევაში, თსა-ს სამეცნიერო-კვლევითი დეპარტამენტი, მზად არის თანაშრომლობისათვის.

დამატებითი ინფორმაციისათვის საგრანტო კონკურსის შესახებ იხილეთ ბმული



ახალგაზრდა მეცნიერთა კვლევითი გრანტი

ახალგაზრდა მეცნიერთა სამეცნიერო ჩართულობისა და კვლევების ხარისხის ზრდის ხელშეწყობის მიზნით, შოთა რუსთაველის ეროვნულმა სამეცნიერო ფონდმა გამოაცხადა ახალგაზრდა მეცნიერთა კვლევითი საგრანტო კონკურსი.

კონკურსის ფარგლებში ერთ-ერთ მთავარ პრიორიტეტად მოიაზრება სამედიცინო და ჯანმრთელობის მეცნიერებები.

პროექტში მონაწილეობის მიღება შეუძლია დოქტორის ან მასთან გათანაბრებული ხარისხის მქონე მეცნიერს, რომელსაც ხარისხი მიენიჭა ბოლო 7 წლის განმავლობაში.

განახადების მიღება წარმოებს 2017 წლის 7 მაისის ჩათვლით.

აკადემიური პერსონალის მხრიდან დაინტერესების შემთხვევაში, თსა-ს სამეცნიერო-კვლევითი დეპარტამენტი, მზად არის თანაშრომლობისათვის.

დამატებითი ინფორმაციისათვის საგრანტო კონკურსის შესახებ იხილეთ ბმული