მედიცინა და ხელოვნება - გენეტიკა
2020-05-22


პეტრე შოთაძის სახელობის თბილისის სამედიცინო აკადემია ახორციელებს პროექტს - საბავშვო უნივერსიტეტი „მედიცინა და ხელოვნება“. პროექტში მონაწილეობისათვის აუცილებელია წინასწარი რეგისტრაცია - http://tiny.cc/4py5nz.

გენეტიკა გენების, მემკვიდრეობითობისა და ცვალებადობის კანონზომიერებების შემსწავლელი მეცნიერებაა. საყოველთაოდ აღიარებული ფაქტია, რომ გენები ორგანიზმის კონკრეტულ მახასიათებელს (მაგალითად, თმის და თვალის ფერს) განსაზღვრავს. თუმცა სხვადასხვა მიზეზით შესაძლოა მოხდეს გენების დაზიანება და როგორც შედეგი დაავადების განვითარება. 

გენეტიკური დაავადებები თანამედროვე მედიცინის ერთ-ერთი აქტუალური საკითხია, თუმცა ისინი ხელოვანთათვისაც არ დარჩა შეუმჩნეველი. იტალიის ქალაქ მანტუაში გონზაგას სასახლის საქორწინო დარბაზის ერთ-ერთ ფრესკაზე (მხატვარი ანდრეა მანტენია, 1431-1506 წწ)  დაბალი ტანის მოსამსახურეა გამოსახული. ამ ფრესკაში შესაძლებელია 1 ტიპის ნეიროფიბრომატოზისათვის დამახასიათებელი ვიზუალური ნიშნების ამოცნობა. ეს გენეტიკური დაავადება მე-17 ქრომოსომაში ლოკალიზებული გენის მუტაციით არის განპირობებული და აუტოსომურ-დომინანტური დამემკვიდრებით ხასიათდება. დაავადება 1882 წელს აღიწერა გერმანელი ექიმის, ფრიდრიხ დანიელ ფონ რეკლინგჰაუზენის, მიერ.

აღნიშნული ფრესკა ფერწერაში გენეტიკური დაავადებების ასახვის ერთადერთი შემთხვევა როდია. სხვა მაგალითების განსახილველად და ასევე ხელოვნების ნიმუშებში გენეტიკური დაავადებების „ამოსაცნობად“ ჩაერთეთ პროექტში.